Bài viết

5 ĐIỀU KHÔNG NÊN LÀM KHI BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA

5-dieu-khong-nen-lam-khi-bao-duong-he-thong-dieu-hoa

Những thông tin dưới đây hết sức quan trọng. Nó đảm bảo cho việc bảo dưỡng hệ thống điều hòa diễn ra suôn sẻ, không phát sinh sự cố gây tổn hại tới thiết bị.

Hệ thống điều hòa có cấu tạo hết sức phức tạp, đặc biệt với hệ thống điều hòa trung tâm (bao gồm hệ VRV/VRF và Water Chiller). Bất kỳ một tác động nào được liệt kê dưới đây đều có thể phá hỏng thiết bị. Cách tốt nhất để không xảy ra điều này là xem kỹ 5 lưu ý dưới đây:

5-dieu-khong-nen-lam-khi-bao-duong-dieu-hoa-anh-1

Người không có chuyên môn không nên can thiệp vào hệ thống điện của máy điều hòa.

1. Mạch điện điều hòa – Vùng cấm với người không có chuyên môn

Hệ thống mạch điện điều hòa là “vùng cấm” với những người không có chuyên môn về cơ điện lạnh. Bất cứ can thiệp hoặc thay đổi vị trí đấu nối nào trong mạch điện cũng có thể dẫn đến cháy chập hoặc làm hỏng thiết bị.

5-dieu-khong-nen-lam-khi-bao-duong-dieu-hoa-anh-2

Điều hòa có kết cấu đồng bộ. Bất cứ thay đổi nào đều tác động xấu tới thiết bị.

2. Tự ý thay đổi kết cấu điều hòa – Hành động “lấy đá ghè chân”

Mỗi máy điều hòa được sản xuất đều dựa trên nguyên tắc và chuẩn kỹ thuật do hãng sản xuất đưa ra. Việc tháo lắp, thay đổi kết cấu điều hòa đồng nghĩa với sự không tương thích trong các thành phần cấu tạo. Không chỉ vậy, ngay cùng một hãng sản xuất, nếu khác nhau về năm xuất xưởng cũng kéo theo sự khác nhau về công nghệ áp dụng. Việc tráo đổi dàn nóng hoặc dàn lạnh từ 1 máy khác sang để thay thế sẽ tạo ra rủi ro khôn lường. Do vậy, nếu bạn không có đầy đủ thông tin thiết bị hoặc thợ bảo dưỡng cũng mù mờ, việc tốt nhất nên làm là ngưng hành động hoặc ngăn cản sự tráo đổi kết cấu điều hòa.

5-dieu-khong-nen-lam-khi-bao-duong-dieu-hoa-anh-3

Ống dẫn điều hòa được ví như khí quản.

3. Bẻ gập ống dẫn điều hòa – Nguy hại ngang “tự cắt đường thờ”

Ống dẫn có cấu tạo bằng đồng. Sau khi lắp đặt điều hòa, ống sẽ được bọc kín bởi lớp xốp cách nhiệt. Vị trí của ống dẫn thường đặt cố định và tránh di chuyển hoặc tránh chịu ngoại lực tác động. Qua thời gian sử dụng, cả ống đồng lẫn lớp cách nhiệt bị oxi hóa. Việc di chuyển hoặc bẻ gập hoặc tác động lên ống một ngoại lực rất dễ gây rò rỉ ống. Ống dẫn bị rò rỉ sẽ tăng lượng điện tiêu hao từ 20% đến 40%. Cùng với tăng lượng điện, điều hòa phải tăng công suất làm việc. Máy nén sẽ không có thời gian nghỉ và đóng mở liên tục. Hệ thống điều hòa theo đó “xuống dốc không phanh”.

5-dieu-khong-nen-lam-khi-bao-duong-dieu-hoa-anh-4

Thay máy nén đồng nghĩa phải mua hệ thống điều hòa mới.

4. Thay đổi máy nén – Ca “ghép tạng” nhiều rủi ro

Máy nén được ví như quả tim của máy điều hòa. Hỏng máy nén đồng nghĩa chiếc điều hòa của bạn trở nên vô dụng.

Một máy điều hòa hoạt động ổn định thường có tuổi thọ khoảng 10 năm. Sau thời gian này, các bộ phận sẽ bị lão hóa, giảm độ đàn hồi, bị ăn mòn dẫn đến trục trặc. Việc không bảo dưỡng định kỳ là nguyên nhân chủ yếu làm hỏng máy nén. Ngoài ra, vị trí lắp đặt dàn nóng cũng đóng góp 50% khả năng làm việc của máy điều hòa. Nếu dàn nóng đặt sát tường/vách, có nhiều vật cản trước quạt thổi gió hoặc xung quanh bị che chắn kín, tuổi thọ dàn nóng và máy nén chắc chắn sẽ không trụ qua thời gian bảo hành.

Trong điều kiện bình thường và bão dưỡng tốt, nếu sau 10 năm máy nén ngưng hoạt động thì chứng tỏ đã đến lúc bạn nên thay hệ thống điều hòa mới. Cố công sửa chữa, bạn chỉ và chắc chắn được thay máy nén khác có cấu tạo không đồng bộ. Một điều khách quan là chẳng nhà sản xuất nào lại cho xuất xưởng máy nén từ thập kỷ trước trong khi thiết bị của họ đã áp dụng công nghệ mới.

Máy nén nếu được thay thế thường dưới dạng secondhand đã qua sửa chữa, hoặc từ một hãng khác có nguyên lý hoạt động gần giống với máy điều hòa của bạn, hoặc hàng “nước lạ” gắn tem “nước quen”. Khi thợ sửa chữa nói lời ngon ngọt “máy nén chính hãng, chuẩn chất lượng”, bạn tự hiểu cái chuẩn ở đây là gì.

5-dieu-khong-nen-lam-khi-bao-duong-dieu-hoa-anh-5

Nếu không phải dân chuyên điện lạnh, bạn đừng “nhiệt tình chăm sóc” hệ thống điều hòa trung tâm.

5. Tự bảo dưỡng điều hòa trung tâm – Nhiệt tình nhưng thiếu hiểu biết

Với công trình dạng tòa nhà, nhà xưởng, bệnh viện, hội trường, nhà thi đấu, hệ thống điều hòa sử dụng sẽ có cấu tạo dưới dạng VRV/VRF hoặc Water Chiller. Bảo trì hệ thống điều hòa trung tâm tâm đòi hỏi không chỉ quan sát bằng mắt và tai mà phải bằng các thiết bị đo đếm chuyên nghiệp. Về nguyên tắc, hệ thống điều hòa trung tâm sẽ có một dàn nóng tổng và phân phối khí lạnh/ấm tới các không gian bởi nhiều dàn lạnh. Việc bảo dưỡng, phát hiện trục trặc, sửa chữa điều hòa trung tâm chỉ dành cho các đơn vị bảo trì cơ – điện – lạnh chuyên nghiệp.

Trên đây là những lưu ý dành cho cá nhân hộ gia đình và đơn vị sử dụng điều hòa không khí. Với chủ các tòa nhà, công trình, việc duy trì đội ngũ cơ – điện để vận hành hệ thống là điều nên thực hiện. Tuy nhiên, đi kèm với biên chế nhân sự bảo trì là bài toán chi phí – Điều quan trọng số 1 với chủ đầu tư. Thay vì phải “nuôi quân”, việc liên hệ và ký hợp đồng dài hạn với đơn vị Cơ – Điện sẽ giúp quá trình bảo trì diễn ra chuyên nghiệp, đồng thời giúp chủ đầu tư kiểm soát công việc và chi phí tốt hơn. Ngoài ra, nếu muốn gia tăng lợi ích kinh doanh, kéo dài tuổi thọ hệ thống điều hòa, hơn ai hết chủ đầu tư cần lưu tâm tới các yếu tố ảnh hưởng đến công suất, các yếu tố giúp hệ thống điều hòa tiết kiệm điện năng.

BBT Galaxy M&E

LỢI ÍCH VÔ GIÁ TỪ VIỆC BẢO DƯỠNG ĐIỀU HÒA ĐỊNH KỲ

loi-ich-vo-gia-tu-bao-duong-dieu-hoa-dinh-ky

Bảo trì điều hòa với một số người là sự lãng phí không cần thiết. Nếu nhận thức rõ lợi ích do việc bảo dưỡng điều hòa định kỳ đem lại, một người biết tính toán sẽ có suy nghĩ hoàn toàn ngược lại.

Bảo trì điều hòa thường xuyên là điều mà bạn không nên bỏ qua. Tại sao lại như vậy? Về cơ chế hoạt động, điều hòa giống như thiết bị cảm ứng nhiệt. Trong khi làm việc, ngoài nhiệt độ, điều hòa còn chịu tác động bởi bụi bẩn, ô nhiễm không khí. Bất cứ thành phần nào trong không gian sử dụng điều hòa đều tác động tới quá trình vận hành của hệ thống. Đặc biệt, bụi bẩn tích tụ lâu ngày là nguyên nhân chính gây suy giảm khả năng làm việc của thiết bị.

Nếu chỉ nhìn vào chi phí bảo dưỡng, ai đó sẽ cho rằng lãng phí. Khi nhận thức rõ lợi ích do việc bảo trì điều hòa đem lại, một người biết tính toán sẽ có suy nghĩ hoàn toàn ngược lại. 5 lợi ích dưới đây sẽ chứng minh sự tính toán là có cơ sở.

Lọi ích vô giá từ việc bảo dưỡng điều hòa định kỳ. Galaxy ME

Chi phí sửa chữa luôn đắt hơn chi phí bảo dưỡng điều hòa.

1. Hóa đơn sửa chữa rẻ hơn

Điều hòa vốn là thiết bị có cấu tạo phức tạp. Bất cứ một sai số nào, dù nhỏ, qua thời gian đều trở thành nguy cơ gây ra những hỏng hóc phức tạp.

Để nhìn nhận rõ hơn, chúng ta xem xét một ví dụ: Bụi bẩn lâu ngày bám két vào cánh đồng/nhôm trong dàn nóng. Lãng quên hoặc cố tình bỏ qua việc vệ sinh sẽ khiến khả năng tản nhiệt của dàn nóng giảm đi, kéo theo máy nén phải làm việc nhiều hơn. Về nguyên tắc máy nén không hoạt động liên tục trong suốt quá trình bật điều hòa. Do việc tản nhiệt bị cản trở đã khiến máy nén đóng mở liên tục. Hoạt động trong thời gian dài với tần suất cao khiến máy nén nhanh hỏng. Khi máy nén hỏng, hệ thống điều hòa chỉ còn là vật trưng bày thay vì điều tiết không khí và độ ẩm.

Ví dụ trên cho thấy, thay vì định kỳ bỏ một khoản tiền nhỏ hoặc dành thời gian vệ sinh điều hòa, bạn sẽ chi một khoản lớn hơn để sửa chữa hoặc thay mới toàn bộ hệ thống điều hòa. 

loi-ich-vo-gia-tu-bao-duong-dieu-hoa-dinh-ky-anh-2

Bảo dưỡng điều hòa định kỳ có thể giúp tiết kiệm từ 20% đến 30% chi phí sinh hoạt hằng tháng.

2. Tiết kiệm chi phí tiền điện

Chi phí tiền điện cho hệ thống điều hòa chiếm khoảng 65% tổng chi phí điện năng tiêu thụ cho một công trình. Nếu một hệ thống điều hòa không được bảo dưỡng định kỳ, hiệu suất làm việc của thiết bị sẽ giảm từ 20% đến 30%, kéo theo lượng điện tiêu thụ tăng lên tương ứng.

Để thấy rõ tác động của bảo dưỡng định kỳ ảnh hưởng tới hóa đơn tiền điện, ta xem xét ví dụ sau:

Một máy điều hòa gia dụng có công suất 12,000 BTU, sau khi tính toán ta sẽ ra công suất tiêu thụ điện là 1,255 W/h.

Trong điều kiện được bảo dưỡng tốt, sau 5 tiếng hoạt động, máy điều hòa tiêu thụ khoảng 6,200 W. Áp dụng đơn giá bán điện vào giờ bình thường (thời điểm tháng 4/2019) cho hộ kinh doanh cá thể (cấp điện dưới 6 kV), ta sẽ ra chi phí tiền điện là 16,529 VND/6.2 kW tiêu thụ. Ta coi bình quân thời gian sử dụng điều hòa trong 1 ngày là 5 tiếng, chi phí tiền điện theo cách tính trên sẽ là 495,870 VND/tháng.

Nếu hệ thống điều hòa không được bảo dưỡng thường xuyên, lượng điện tiêu hao sẽ tăng 20% đến 30%. Cũng máy điều hòa gia dụng công suất 12,000 BTU, cũng cách tính tiền điện như trên, chi phí tiền điện sẽ từ 495,870 VND/tháng tăng lên tối thiểu thành 595,044 VND/tháng (hiệu suất giảm 20%) hoặc cao hơn thành 644,631 VND/tháng (hiệu suất giảm 30%).

Thời gian sử dụng máy điều hòa tại khu vực Miền Bắc tập trung vào khoảng 6 tháng và Miền Nam là 12 tháng/năm. Từ cách tính đã nêu ta thấy, thay vì hằng năm chi phí 150 nghìn đồng đến 200 nghìn đồng cho 1 lần bảo trì, ta phải thanh toán tiền điện tối thiểu gấp 3 lần so với chi phí bảo dưỡng điều hòa.

loi-ich-vo-gia-tu-bao-duong-dieu-hoa-dinh-ky-anh-3

Bảo dưỡng điều hòa định kỳ giúp loại bỏ bụi bẩn trong không khí.

3. Vận hành hệ thống điều hòa an toàn hơn

Một phần quan trọng của bảo trì là nhằm đảm bảo cho thiết bị hoạt động an toàn. Với cấu tạo phức tạp của máy điều hòa không khí, nếu không bảo dưỡng thường xuyên thì sự cố về cơ – điện chắc chắn sẽ xảy ra. Khi hệ thống bị rò điện, nguy cơ tai nạn điện sẽ đe dọa tính mạng người sử dụng. Ngoài ra, do không bảo trì định kỳ, hệ thống điều hòa có thể chập cháy bất cứ lúc nào, đặc biệt trong thời kỳ nắng nóng cao điểm. Ngọn lửa phát sinh từ chập điện có nhiệt lượng và sức lan toản cao hơn nhiều lần so với các nguồn nhiệt khác. Do vậy việc lên lịch bảo dưỡng định kỳ là cách hạn chế rủi ro tốt nhất.

loi-ich-vo-gia-tu-bao-duong-dieu-hoa-dinh-ky-anh-4

Độ ẩm lý tưởng phù hợp với sức khỏe con người là 35% đến 50%.

4. Đảm bảo ổn định nhiệt độ và độ ẩm không khí

Trong không gian sinh hoạt hằng ngày, độ ẩm lý tưởng phù hợp với sức khỏe con người là 35% đến 50%. Độ ẩm này không tạo ra hơi nước ngưng tụ, hạn chế tối đa nấm mốc và vi khuẩn có hại, đặc biệt loại khuẩn gây bệnh đường hô hấp. Hệ thống điều hòa hoạt động tốt ngoài lượng nhiệt cung cấp đáp ứng nhu cầu sử dụng còn giúp cân bằng độ ẩm môi trường. Với chị em phụ nữ, độ ẩm do máy điều hòa tạo ra có tác dụng không kém gì kem dưỡng ẩm cho da. Đối với người già và trẻ nhỏ tại Miền Bắc, trong tiết trời nồm, việc duy trì độ ẩm lý tưởng là cách tốt nhất giữ gìn sức khỏe. Cùng thời điểm này tại Miền Nam, tiết trời khô nóng mà thiếu đi điều hòa nhiệt độ chẳng khác nào sống trong lò than. Bảo đảm mọi điều kiện cho hệ thống điều hòa vận hành trơn tru và an toàn là góp phần gìn giữ sức khỏe.

loi-ich-vo-gia-tu-bao-duong-dieu-hoa-dinh-ky-anh-5

Năm 2018, Hà Nội được AirVissual liệt vào danh sách thành phố ô nhiễm nhất KV Đông Nam Á.

5. Bảo dưỡng định kỳ và thường xuyên giúp ngăn chặn ô nhiễm khí thở

Tổ chức AirVisual chuyên giám sát chất lượng không khí đã công bố Báo cáo Chất lượng Không khí tại Hà Nội. Theo bản báo cáo, nồng độ bụi mịn tạo ra bởi các chất dạng hạt có đường kính nhỏ hơn 2,5 µm (gọi tắt là nồng độ bụi PM 2.5 – Particulate matter 2.5) tại Hà Nội là 40.8 µg/m3, vượt 3.4 lần mức an toàn do Tổ chức Y tế Thế giới WHO khuyến cáo (từ 0 đến 12 µg/m3).

Điều này có liên quan gì đến việc bảo dưỡng điều hòa định kỳ?

Dàn lạnh của điều hòa có một bộ phận gọi là màng lọc không khí. Bộ phận này có tác dụng vừa hấp thụ không khí trong không gian sử dụng điều hòa, vừa cung cấp khí sạch sau khi đã điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm về mức phù hợp. Đây cũng là bộ phận dễ bám bụi nhất trong số các chi tiết của dàn lạnh. Với mức độ ô nhiễm nêu trên, việc vệ sinh điều hòa hằng tháng là đòi hỏi cấp thiết đối với mỗi hộ sử dụng. Thay vì mỗi tháng một lần phải gọi dịch vụ bảo trì, bạn có thể tự tiến hành vệ sinh màng lọc cùng những chi tiết khác cấu tạo nên máy điều hòa nhiệt độ. Tự vệ sinh điều hòa định kỳ là cách chủ động giảm thiểu chi phí vận hành, quan trọng hơn là gìn giữ sức khỏe – vốn quý nhất của mỗi con người.

loi-ich-vo-gia-tu-bao-duong-dieu-hoa-dinh-ky-anh-6

Bạn hoàn toàn có khả năng tự tiến hành bảo trì điều hòa bằng cách tham khảo tài liệu hướng dẫn của chuyên gia Cơ – Điện.

Làm cách nào để tự bảo dưỡng điều hòa?

Tự bảo dưỡng điều hòa không quá phức tạp như nhiều người thường nghĩ. Bằng cách tham khảo các tài liệu hướng dẫn của chuyên gia Cơ – Điện, bạn hay bất cứ ai đều có thể tự tiến hành bảo dưỡng định kỳ cho hệ thống điều hòa mà chưa cần tới đội ngũ chuyên nghiệp thực hiện.

Trong trường hợp vì một lý do nào đó ngăn cản bạn tự thực hiện công việc bảo trì, bạn có thể liên hệ với các trung tâm bảo dưỡng điều hòa. Trước khi liên hệ bạn đừng quên tìm hiểu kỹ các bước bảo trì. Nó sẽ giúp bạn giám sát công việc bảo dưỡng được tốt hơn.

Một lời khuyên nữa cho bạn, bên cạnh việc chú ý bảo dưỡng, trước khi lắp đặt và sử dụng hệ thống điều hòa, bạn nên tìm hiểu kỹ cách tính công suất điều hòa phù hợp với không gian và mục đích sử dụng. Sử dụng đúng công suất cũng đem lại hiệu quả không khác gì 5 lợi ích do việc bảo dưỡng điều hòa định kỳ đem lại.

BBT Galaxy M&E